سیاستگذاری و مدیریت

سیاستگذاری و مدیریت


- سلامت، یکی از اساسی ترین نیازهاي همه انسانهاست و هیچ یک از افراد جامعه را نمیتوان از آن بی نیاز دانست. سلامت فرد و جامعه در گرو ارائه خدماتی با کیفیت و متناسب با نیاز مردم است. به موجب اصل بیست و نهم قانون اساسی، برخورداري از تامین اجتماعی شامل بازنشستگی، بیکاري، پیري ازکارافتادگی

بی سرپرستی، در راه ماندگی، حوادث، سوانح و نیاز به خدمات بهداشتی درمانی و مراقبت هاي پزشکی به صورت بیمه، حقی همگانی بوده و دولت موظف است از محل درآمدهاي عمومی و درآمد هاي حاصل از مشارکت مردم، خدمات و حمایتهاي مالی یادشده را براي آحاد جامعه تامین کند اما بخش قابل توجهی از توان

دولت در این زمینه صرف تامین و ارائه خدمات شده و بخش سیاست گذاري نظارت و ارزشیابی در آن کم رنگ جلوه مینماید .

- در بسیاري از کشورها، بخش سلامت، بخش مهمی از اقتصاد است. برخی بخش سلامت را به یک اسفنج تشبیه میکنند که مقادیر وسیعی از منابع ملی را جذب مینماید تا به پرسنل به کار گرفته شده در حیطه سلامت، پرداخت شود و برخی آن را به عنوان راننده اقتصاد بر می شمرند که ابداع  و سرمایه گذاري در

زمینه تکنولوژيهاي بیومدیکال یا تولید و فروش فرآورده هاي دارویی یا بیمه نمودن یک جمعیت سالم که از نظر اقتصادي، مولد میباشند، از طریق آن انجام میگیرد.جهش ها ي بزرگ در تار یخ اقتصاد کشورها مانند رشد سریع انگلستان بعد از انقلاب صنعتی، رشد سریع آمریکا و ژاپن در اوایل قرن بیستم و... مدیون بهبود در

سلامت عمومی، کنترل بیماريها و بهبود تغذیه که موجب افزایش انرژ ي و بهره وري نیروي کار و کاهش آسیب پذیري در مقابل عفونتها میشود بوده است. هزینه اقتصادي بیماريهاي قابل پیشگیري بسیار بالاست، بیماري موجب کاهش میزان درآمد سرانه و نیز درآمد افراد در طول زندگی آنها میشود. در کشورهاي در حال

توسعه، بیماريهاي مسري، مرگ مادران و سوء تغذیه ، وفقرا را  بیشتر در معرض آسیب قرار میدهد و این گروه بیشتر در معرض مخاطرات حاصل از بیماري قرار میگیرند؛ زیرا اولاً، اطلاع و دسترسی کمتري به بهداشت، تغذیه، زندگی سالم و مراقبتهاي درمانی دارند. ثانیاً، به دلیل هزینه بالا کمتر به دنبال درمان بیماري خود

هستند و ثالثاً، پرداخت مستقیم هزینه هاي درمانی، آنها را بیشتر در ورطه فقر فرو می برد. برآوردهاي آماري نشان میدهد، هر ده درصد بهبود در میزان  امید به  زندگی در بدو تولد، حداقل  3/ تا 4/ رشد اقتصادي را به همراه دارد. رشد اقتصادي نه تنها نیازمند سلامت و آموزش است، بلکه به سایر سرمایه گذاريها ي

مکمل ما نند تقسیم مناسب نیروي کار بین بخش عمومی و خصوصی، بازارهایی با کارکرد مناسب، حکومت خوب وترتیبات نهادي براي تشویق پیشرفت فنآوري هم نیاز دارد. بنابراین، اگرچه نمیتوان گفت سرمایهگذار ي در بخش سلامت میتواند مشکلات مربوط به توسعه را حل کند، ولی میتوان ادعا کرد که، سرمایه گذاري

در این بخش باید به نقطه محوري توسعه و استراتژي هاي مربوط به فقرزدایی تبدیل شود. هم چنین، در کشور ما حدود 7/5 درصد از تولید ناخالص داخلی صرف هزینههاي بهداشت و درمان میشود، ولی مطالعه هزینه هاي خانوار، بیانگر آن است که نزدیک به 60 درصد از هز ینه ها ي مربوط به سلامت به صورت مستقیم توسط مردم پرداخت شده و حدود چهار درصد از خانوارها به ناچار متحمل هزینه ها ي کمرشکن ناشی از بروز بیماريها می گردند

- سلامت، از طریق تصمیم گیريهاي مختلف، تحت تاثیر قرار میگیرد، مثلا فقر، آلودگی آب، بهداشت نامناسب فاضلاب و سایر عوامل نامناسب محیطی، سلامت مردم را متاثر میسازد، از سوي دیگر سیاست هاي اقتصادي مانند قیمتهاي سیگار و الکل میتوانند بر روي رفتار مردم اثر بگذارند. گسترش چاقی در میان بسیاري از

جوامع، به سبب افزایش دریافت کالري مازاد، در دسترس بودن غذاهاي آماده ارزان قیمت، فروش برخی نوشیدنیها در مدارس و کاهش فرصت ورزش و فعالیت بدنی است، پس درك رابطه بین سیاستگذاري در سلامت و سلامت به عنوان پیامد این سیاست گذاري اهمیت دارد.

شکلهاي مختلف سیاستگذاري:

به طور کلی، سیاستگذاري بر دو نوع است : 1- سیاستگذاريهاي عمومی 2- سیاست گذاري هاي خصوصی

سیاستگذاري هاي عمومی ، سیاست هایی هستند که توسط سطوح رسمی و حاکمیتی، تدوین و اجرا می  شوند مانند سیاستهاي دولت.

سیاستگذاريهاي خصوصی، شامل سیاستهایی هستند که توسط سازمانهاي خصوصی تدوین و اجرا می گردند مانند سیاستهاي یک شرکت خصوصی

سیاستهاي عمومی، خود به دو گروه تقسیم می شوند : 1- سیاستهاي تخصیصی 2-  سیاست هاي تنظیمی

سیاستهاي تخصیصی، سیاستهایی هستند که جهت ایجاد منافع خاص، براي گروههاي مشخصی از افراد یا سازمانها طراحی شده اند تا اطمینان حاصل شود که اهداف عمومی دولت/ حکومت، حاصل شده است مانند انواع یارانه ها

پنج شکل اصلی سیاستها در حوزه سلامت

در حوزه سلامت نیز سیاستها عموما به پنج شکل دیده میشوند:

 قوانین:  قواعدي که به طور رسمی توسط سازمانهاي مرتبط با قانونگذاري یا روساي کنترل کننده جامعه، تدوین شدهاند

مقررات:  قواعدي هستندکه جهت هدایت اجراي قوانین طراحی شده اند، به عنوان مثال قواعدي که دولت از آن استفاده میکند تا روي افراد و نهادهاي مختلف تاثیر بگذارد تا بتوانند رفتار خود را تغییر دهند.

تصمیمات اجرایی  : تصمیماتی که جهت پیگیري اجراي قوانین اتخاذ میشوند شامل تدوین پروتکلها و شیوه نامه هاي اجرایی. این تصمیمات، کمتر از مقررات، دائمی و ماندگار هستند.

تصمیمات مبتنی بر قضاوت  : سیاستهایی که بر مبناي تصمیمات اتخاذ شده در سیستم قضایی، به وجود میآیند.

سیاستهاي کلان  : سیاستهاي کلی و گستردهاي هستند که تعقیب سلامت در یک جامعه را از طریق روشهاي اساسی و زیربنایی، شکل میدهند مانند برنامه پنج ساله توسعه اقتصادي و اجتماعی یا چشم انداز 20 ساله.

 

 


 
مرکز تحقیقات سیاستگذاری سلامت
آدرس :شیراز، خیابان زند، دانشکده پزشکی 
ساختمان شماره 2- طبقه هشتم
کد پستی : 45794-71348
تلفن و فاکس:07132309615
ایمیل:health.policy.research@ gmail.com